بسیج دانشکده فنی مهندسی گلپایگان

عمليات‌ والفجر10 ؛ فتح‌ شهر حلبچه‌ كردستان‌ عراق‌

تمركز و هوشياري‌ دشمن‌ در منطقه‌ عملياتي‌ «بيت‌المقدس‌2 » و مشكلات‌ طبيعي‌ از جمله‌ طغيان‌ رودخانه‌ها باعث‌ شد كه‌ طراحان‌ جنگ‌ ادامه‌ كار در آن‌ محور را رهاكرده‌ و به‌ عملياتي‌ ديگر در منطقه‌ «حلبچه» و سد «دربندي‌خان» بينديشند.  در ميان‌ رزمندگان‌ اسلام‌ اينگونه‌ شايع‌ شده‌ بود كه‌ «والفجر10 » مي‌تواند آخرين‌ تلاش‌ براي‌ نيل‌ به‌ پيروزي‌ باشد و پس‌ از انجام‌ آن‌ جنگ‌ به‌ پايان‌ خواهد رسيد. 

گرچه‌ والفجر10  آخرين‌ عمليات‌ ايران‌ نبود، اما جزو آخرين‌ و بزرگترين‌ عمليات‌هاي‌ نظامي‌ بود كه‌ دستاوردهاي‌ فراواني‌ به‌ دنبال‌ داشت.
 منطقه‌ عمومي‌ حلبچه‌-  غير از غرب‌ و شمال‌ كه‌ درياچه‌ دربنديخان‌ درآن‌ واقع‌ شده‌ - در محاصره‌ ارتفاعات‌ صعب‌العبور و مرتفعي‌ قرار گرفته‌ كه‌ هر كدام‌ داراي‌ نقشي‌ حساس‌ در اشراف‌ به‌ محورهاي‌ نظامي‌ مي‌باشند.
سد دربندي‌خان‌ از عمده‌ترين‌ تأسيسات‌ اقتصادي‌ اين‌ منطقه‌ است‌ كه‌ علاوه‌ بر كشاورزي‌ و پرورش‌ ماهي، در تأمين‌ برق‌ قسمت‌ وسيعي‌ از عراق‌ نقش‌ دارد. تأسيسات‌ نظامي‌ منطقه‌ عبارت‌ بودند از:  پادگان‌ حلبچه، پادگان‌ لشكر27  ارتش‌ عراق‌ در كاني‌مانگا و چندين‌ پايگاه‌ ديگر اين‌ منطقه‌ حساس‌ داراي‌ چندين‌ پل‌ و جاده‌ ارتباطي‌ نيز هست‌ كه‌ شهرهاي‌ حلبچه، خرمال، سيدصادق، طويله‌ و نوسود را به‌ هم‌ وصل‌ مي‌كند.
منطقه‌ مزبور پيش‌ از آن‌ هم‌ مورد توجه‌ طراحان‌ جنگ‌ قرار گرفته‌ بود، اما هربار مسائل‌ مختلفي‌ مانع‌ از انجام‌ عملياتي‌ موثر در اين‌ منطقه‌ مي‌شد و نهايتا در روزهاي‌ پاياني‌ سال‌1366  اين‌ امكان‌ فراهم‌ گرديد.
عمليات‌ والفجر10  در ساعت‌23  و20  دقيقه‌25  اسفند ماه‌ سال‌1366  با رمز «يا رسول‌ الله‌9) ») آغاز شد. والفجر10  داراي‌ مراحل‌ مختلفي‌ بود كه‌ در چند شبانه‌روز متوالي‌ دنبال‌ شد. از جمله‌ پيامدهاي‌ اين‌ عمليات، آغاز مجدد جنگ‌ شهرها بود. براي‌ نخستين‌ بار در آن‌ روزها تهران‌ به‌ طور پي‌درپي‌ مورد حملات‌ موشكي‌ عراق‌ واقع‌ شد. اهميت‌ عمده‌ حمله‌ موشكي‌ عراق‌ به‌ تهران، علاوه‌ بر موقعيت‌ زماني‌ اين‌ اقدام‌ و اهداف‌ رژيم‌ بعث، دستيابي‌ عراق‌ به‌ موشكهاي‌ دور برد بود.عراق‌ با اطمينان‌ از حمايت‌هاي‌ جهاني، روش‌ ديگري‌ را براي‌ مقابله‌ با ايران‌ برگزيد.
 بمباران‌ شيميايي‌ مردم‌ عراق‌ در حلبچه‌ كشتاري‌ دهشتناك‌ بود كه‌ در نيم‌ روز26  اسفند ماه‌ 1366 صورت‌ گرفت. در حالي‌ كه‌ انبوه‌ مردم‌ حلبچه‌ خانه‌ و كاشانه‌ خود را به‌ قصد ايران‌ ترك‌ مي‌كردند، نيروي‌ هوايي‌ عراق‌ به‌ دستور حكومت‌ اين‌ كشور، مردم‌ منطقه‌ خصوصا روستاي‌ «انب» را هدف‌ بمباران‌ شيميايي‌ قرار داد كه‌ بر اثر آن‌ حدود5000 تن‌ از كردهاي‌ عراق‌ مسموم‌ شده‌ و جان‌ خود را در دقايقي‌ اندك‌ از دست‌دادند.  در جريان‌ عمليات‌ والفجر10  شهرهاي‌ حلبچه، خرمال، دوجيله، بياره‌ و طويله‌ و بيش‌ از100  روستاي‌ منطقه‌ و ارتفاعات‌ سورن،2200 ،2300 ،1058 ، ريشن‌ و گوزيل‌ به‌ دست‌ رزمندگان‌ اسلام‌ آزاد شد.
همچنين‌ شهر نوسود كه‌ بيش‌ از7  سال‌ در اشغال‌ دشمن‌ بود، دوباره‌ به‌ خاك‌ ايران‌ ملحق‌ شد. در اين‌ عمليات‌10  فروند هواپيما، يك‌ فروند چرخبال،450  دستگاه‌ تانك‌ و نفربر، صدها دستگاه‌ خودرو، ده‌ها قبضه‌ انواع‌ توپ‌ و خمپاره‌انداز و تعداد زيادي‌ تجهيزات‌ و سلاح‌هاي‌ سبك‌ و نيمه‌ سنگين‌ دشمن‌ منهدم‌ شد. همچنين‌ يك‌ لشكر، قريب‌ به‌7  تيپ‌ و10  گردان‌ مستقل‌ عراق‌ از ميان‌ برداشته‌ شد. در اين‌ عمليات‌ تعداد كشته‌ و زخمي‌ها و اسراي‌ دشمن‌ به‌15400  نفر رسيد. غنايم‌ اين‌ عمليات‌ عبارت‌ بودند از:  250 -دستگاه‌ تانك‌ و نفربر  - صدها دستگاه‌ خودرو نظامي‌  70 - قبضه‌ توپ‌ و كاتيوشا  - ده‌ها دستگاه‌ خودرو مهندسي  - ده‌ها قبضه‌ خمپاره‌انداز  - تعداد زيادي‌ تجهيزات‌ انفرادي‌  - و تعداد زيادي‌ سلاح‌ سبك‌ و نيمه‌ سنگين‌ 


نتايج عمليات:
مناطق و تأسيسات آزاد شده:
شهرهاي حلبچه، خُرمال، دوجيله (سيروان)، بياره و طُويله
بيش از 100 روستاي منطقه و تصرف بخشي از جادة خُرمال ـ سليمانيه و سيدصادق
شهر نوسود (كه بيش از 7 سال در اشغال دشمن بود.)
ارتفاعات سورن، 2200، 2300، 1058، ريشن و گوزيل
تجهيزات منهدم شدة دشمن:

يك فروند هليكوپتر

صدها دستگاه خودرو
ده ها قبضه انواع توپ و خمپاره انداز
تعداد زيادي تجهيزات و سلاح هاي سبك و نيمه سنگين
يگان هاي منهدم شدة دشمن:
لشگر 43 از سپاه يكم
تيپ 7 زرهي، تيپ 1 كماندويي از سپاه چهارم، تيپ 68 نيروي مخصوص، تيپ 95 پياده، تيپ 2 كماندويي از سپاه پنجم، تيپ 443 به ميزان 100 درصد و تيپ 25 مكانيزه به ميزان 30 درصد.
گردان 1 دفاع الوطني، گردان زرهي الطيب از لشكر 18 پياده، گردان هاي 7 و 19 احتياط، يك گردان تانك از لشكر 39، گردان هاي توپخانة 943 و 661، 2 گردان از تيپ 80 زرهي، 2 گردان از تيپ 46 زرهي لشكر 12
تعداد كشته و زخمي هاي دشمن: بيش از 11000 نفر
تعداد اسراء: بيش از 4400 نفر
غنائم:
بيش از 250 دستگاه تانك و نفربر
صدها دستگاه خودرو نظامي

ده ها دستگاه خودرو مهندسي
ده ها قبضه خمپاره انداز
تعداد زيادي تجهيزات انفرادي
تعداد زيادي سلاح سبك و نيمه سنگين
نيروهاي عمل كننده: نيروي زميني سپاه پاسداران انقلاب اسلا 10 فروند هواپيما 450 دستگاه تانك و نفربر 70 قبضه توپ و كاتيوشا